Waarom euritmie begint bij je voeten

De klas schuift de banken naar de zijkant. Even is er geroezemoes van stoelpoten en overleg en dan wordt het stil. Kinderen trekken hun schoenen uit en glijden in hun euritmieschoenen. Als iedereen klaar staat klinkt er lier- of pianomuziek en kan de les beginnen.

Wat is euritmie?

Euritmie is een kunstzinnige bewegingsvorm die is ontstaan binnen de antroposofie en die op vrijescholen een vaste plek heeft in het lesprogramma. Taal en muziek worden er zichtbaar gemaakt in beweging. Een klank krijgt een gebaar en een stuk muziek wordt een gezamenlijke choreografie. Het is geen dans in de gebruikelijke zin, maar óók geen gymles. Het ligt er ergens tussenin, met als doel bij te dragen aan het in-en uitademen gedurende de dag. Om na een les die op het hoofd gericht was even los te komen met het hele lichaam.

Waarom speciale schoenen?

Wie voor het eerst een euritmieles ziet, valt vaak op hoe stil de klas beweegt. Dat is geen toeval. Euritmieschoenen zijn bewust zacht en flexibel en hebben hele dunne zolen. Zo kan een kind de vloer nog voelen en zijn gewicht verplaatsen zonder dat een stugge zool of een klikkende hak de beweging verstoort. Net zoals een rustig ogende, verzorgde klas bijdraagt aan de manier waarop een kind de wereld ervaart, draagt dit schoeisel ook bij aan de rust waarin euritmie plaatsvindt. Het kind hoort zichzelf, ,de leerkracht en de muziek, niet het gestamp van voetstappen van de anderen.

Wat maakt een goede euritmieschoen?

Een paar dingen zijn belangrijk bij het kiezen voor een goede euritmieschoen:

• Een zachte, buigzame zool die meebeweegt met de voet.
• Lichte materialen die ademen en zich naar de voet vormen
• Een nauwsluitende maar niet knellende pasvorm, zodat het schoentje niet van de voet glijdt tijdens sprongen of draaien. De tenen moeten nog genoeg ruimte hebben en de hiel mag niet steeds uit de schoen komen!
• Niet teveel demping. Bij euritmie is goed contact met de vloer belangrijk.
• Eenvoud in het ontwerp: geen afleidende versieringen of harde zolen.

Net als bij de seizoentafel of de materialen in de klas geldt ook hier: het is geen kwestie van mooi om het mooie. De schoen is er ter ondersteuning van wat er pedagogisch gebeurt, zoals werken aan sociale afstemming, ruimtelijke oriëntatie, taalontwikkeling en lichaamsbewustzijn.

Bewegen als het leren voelen

Waar fabels kinderen een spiegel voorhouden in woorden en beelden, doet euritmie dat in beweging. Een kind dat klanken uitbeeldt, voelt het ritme en de betekenis ervan door het lichaam heen, nog voordat het die klanken daadwerkelijk kan schrijven of lezen. Dat is misschien wel de kern van euritmie. Niet begrijpen via uitleg, maar via het ervaren en doen met het hele lichaam!

En dat begint, heel praktisch, bij een paar zachte schoentjes die de voet vrijlaten om te voelen wat er gebeurt...