Michaël en de draak: het jaarfeest van de moed

Eind september wordt het merkbaar vroeger donker. Precies in die week, op 29 september, vieren vrijescholen het feest van Sint Michaël. Van alle jaarfeesten is dit waarschijnlijk het minst bekende en het is er één waar je thuis verrassend weinig voor nodig hebt.

Het verhaal

Michaël is de aartsengel die de draak verslaat. In de meeste verhalen doodt hij het beest niet; hij bedwingt het. Hij zet zijn voet erop en houdt hem in bedwang. Ik heb wel eens gehoord dat hij van de schubben van de draak een zwaard smeedde en dat vond ik een prachtig idee. Dat het beste wapen uit het beest zelf komt!

Dat detail is de kern van het feest. De draak staat niet voor iets buiten je, maar voor iets in je: angst, luiheid, drift, de neiging om weg te lopen. Het feest gaat er niet over dat je dat uitroeit. Het gaat erover dat je het onder je voet houdt.

Waarom juist nu

De jaarfeesten volgen het licht. Sint Jan viert de langste dag, Kerst het licht in het diepste donker. Michaël staat daar precies tussenin, op het moment dat de dagen korter worden dan de nachten. De natuur trekt zich terug, en de vraag verschuift naar binnen: waar haal ik mijn licht vandaan als het niet meer vanzelf komt?

Vandaar dat Michaël het feest van de moed heet. Niet de moed van grote daden, maar de dagelijkse variant: opstaan als het donker is, doorzetten bij iets wat niet lukt, eerlijk zijn als een leugen makkelijker lijkt.

Hoe je het thuis klein kunt vieren

Je hoeft er geen dag voor vrij te nemen. Vier ideeën:

1. Bak drakenbrood. Gewoon brooddeeg, uitgerold tot een slang, in een spiraal gelegd, met amandelen als schubben en twee rozijnen als ogen. Het kneden en vormen kunnen kinderen zelf doen.
2. Vertel het verhaal bij kaarslicht. Doe de lampen uit, steek één kaars aan en vertel het verhaal in vijf tot tien minuten. Het donker doet de helft van het werk.
3. Vraag naar de eigen draak. Aan tafel: wat vond jij deze week moeilijk, en heb je het toch gedaan? Ook aan jezelf, want kinderen vinden het antwoord van hun ouders het interessantst.
4. Ga naar buiten met wind. Eind september waait het. Een vlieger, een wapperend lint, een stevige wandeling terug tegen de wind in. Michaël is een luchtfeest!

Op de seizoenstafel

Wie thuis een seizoenstafel heeft, zet die rond deze tijd om. De zonnebloemen en schelpen gaan eraf; eikels, kastanjes, een bruine of rode doek en iets van moed komen ervoor in de plaats. Een ridderfiguurtje, een klein zwaard, een kroon of een ring met linten die in de wind meedanst. Meer hoeft het niet te zijn!

Tot slot

Wat mij aan dit feest bevalt is hoe nuchter het is. Geen cadeaus of grote verplichtingen. Alleen een moment stil staan bij het feit dat je moedig mag zijn en je draken kan verslaan. En dat dat stiekem best leuk kan zijn!

Ons assortiment